Πόσες φορές βρεθήκαμε δίπλα και τις προσπεράσαμε. Στόχος μας ήταν πάντα το στενό πέρασμα ανάμεσά τους που οδηγεί στο επιβλητικό Μπορλέρο μία από τις πιο χαρακτηριστικές κορυφές των Αγράφων.
Η ζέστη του Αυγούστου και η σπανιότητα του νερού στην περιοχή, μας υποχρέωσαν να σκεφτούμε το δίδυμο των κορυφών Πετσαλούδα (υψ. 1771μ.) και Σουφλιστάρα (υψ. 1765μ.) σαν μία εναλλακτική πορεία.
Ήταν μία επιλογή που αποδείχθηκε ιδανική.
Ξεκίνημα από τα Ζυγογιαννέικα, έναν μικρό οικισμό χτισμένο σε υψόμετρο 1100 μ. στα δυτικά της λίμνης του Μέγδοβα. Η δημιουργία του οικισμού τοποθετείται γύρω στο 1835. Ιδρυτής θεωρείται ο Αλέξανδρος (Αλέξης) Κωνσταντίνου Ζυγογιάννης, γνωστός και με το παρατσούκλι «Κυτούλας», μέλος μεγάλης σαρακατσάνικης οικογένειας τσελιγκάδων. Η οικογένεια Ζυγογιάννη ακολουθούσε τον παραδοσιακό νομαδικό ποιμενικό τρόπο ζωής: ξεχείμαζε στην περιοχή Αττικοβοιωτίας και μετακινούνταν το καλοκαίρι προς την Οίτη και τα Άγραφα.
Ο Αλέξης Ζυγογιάννης εγκαταστάθηκε στην ευρύτερη περιοχή του Μπελοκομίτη και αγόρασε στη θέση Κέδρος περίπου 20 στρέμματα, όπου σταδιακά διαμορφώθηκε ο οικισμός. Συνδέεται στενά με την οικονομική και κοινωνική οργάνωση του τσελιγκάτου, δηλαδή της παραδοσιακής συνεργατικής οργάνωσης των Σαρακατσάνων γύρω από την κτηνοτροφία.
Στην περιοχή υπήρχαν επίσης εγκαταστάσεις κτηνοτροφικής χρήσης, όπως μεγάλη πέτρινη στρούγκα/στανομάδρι για τη στάλιση και το άρμεγμα των προβάτων. Με άλλα λόγια, τα Ζυγογιανναίικα δεν φαίνεται να είναι απλώς ένας τυπικός αγροτικός οικισμός, αλλά ένας τόπος που δημιουργήθηκε μέσα από την εγκατάσταση μιας σαρακατσάνικης οικογένειας και τη σταδιακή μετάβαση από τη νομαδική κτηνοτροφία σε μονιμότερη εγκατάσταση.
Το μονοπάτι ξεκινά από τα τελευταία σπίτια του οικισμού και χώνεται αμέσως στο πυκνό ελατόδασος. Βαδίζουμε συνέχεια στη σκιά που αφήνει κάποια παράθυρα προς τα γαλάζια νερά της λίμνης. Χωρίς να το καταλάβουμε σε μια ώρα καλύπτουμε τα 300 μέτρα της υψομετρικής διαφοράς μέχρι το διάσελο στη θέση «Ελατάκος». Από εδώ μονοπάτι συνεχίζει πάντα μέσα σε δάσος ως την ποτίστρα στη θέση «Περδικόβρυση» και από κει στο μεγάλο λιβάδι με τις φτέρες. Στη συνέχεια τα δέντρα αραιώνουν και η θέα προς τη λίμνη είναι απεριόριστη.
Είμαστε στη βάση της Πετσαλούδας, 150 μέτρα περίπου χαμηλότερα και πρέπει να ανηφορίσουμε με βόρεια κατεύθυνση στην άκρη της κορυφογραμμής για να φτάσουμε στο τέλος. Από εδώ ένα πανόραμα των επιβλητικών κορυφών υψώνεται γύρω μας. Οξυκόρυφες απολήξεις, βαθιά φαράγγια, απέραντα δάση. Η καρδιά των Αγράφων από την άλλη πλευρά η χάρη των νερών ξεχύνεται σε εναλλασσόμενα φιόρδ.
Μικρή παραμονή και απότομο κατέβασμα στη βάση της κορυφής σημαδεύοντας το στενό πέρασμα που είναι γνωστό σαν «Πόρτα των Αγράφων». Από εδώ ένα άλλο μονοπάτι με νότια κατεύθυνση θα μας οδηγήσει στην Σουφλιστάρα.
Όνομα και πράγμα. Είναι η μύτη μιας βελόνας. Πάνω από το βαθύ φαράγγι που μας χωρίζει από το σύμπλεγμα των κορυφών Πέντε Πύργοι και Φλιτζάνι.
Σε άλλες περιπτώσεις θα μέναμε εδώ ώρα πολλή μαγεμένη από το θέαμα. Ας όψεται ο επερχόμενος καύσωνας που μας αναγκάζει να επιστρέψουμε.
Πηγή πληροφοριών: Η μελέτη του Γιώργου Ζυγογιάννη με τίτλο «Ιστορικό Σαρακατσάνικου Οικισμού Κέδρος “Ζυγογιανναίικα”»