< <

Κρανιά

AnatolMaxalas DolNotiaOpsh DytikosMaxalas gefyri konakia Koukoufli1

Η Κρανιά είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1150μ μέτρων κάτω από τον ορεινό όγκο της Τριγγίας. Σε αυτή περιλαμβάνονται οι οικισμοί Δολιανά, Κονάκια και Κουκουφλί.
Το χειμώνα είναι ακατοίκητη, ενώ το καλοκαίρι ο πληθυσμός ξεπερνά τους 3000.
Είναι ένα όμορφο κεφαλοχώρι που απλώνεται σε πολλές γειτονιές στις όχθες του Κρανιώτικου ρέματος που τη διασχίζει. Έχει μια ωραία πλακόστρωτη κεντρική πλατεία όπου βρίσκεται ο κοινοτικός ξενώνας και τα μαγαζιά του χωριού.
Τα περισσότερα σπίτια είναι καινούργια, δίπατα, αφού το χωριό καταστράφηκε από τους Γερμανούς το 1943 και μετά τον πόλεμο ο πληθυσμός του μειώθηκε πολύ.
Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία και την υλοτομία. Βασική πηγή εισοδήματος αποτελεί ο πεστροφογεννετικός σταθμός όπου παράγονται 100.000 γόνοι πέστροφας ετησίως.
Στο Κουκουφλί υπάρχει δασικός σταθμός όπου ασκούνται οι μαθητές του κέντρου Εκπαίδευσης της Καλαμπάκας.
Η Κρανιά ήταν γνωστή για τα υφαντά της, τα περίφημα κρανιώτικα σκουτιά. Οι γυναίκες που ασχολούνταν με την υφαντουργία χρησιμοποιούσαν ανεξίτηλες βαφές που έφτιαχναν από φυτικές ουσίες – τσόφλια από καρύδια για το καφέ, κότινο για το χρυσοκίτρινο, ριζάρι για το κόκκινο, φράξο για το πράσινο.
Τα νερά του Κρανιώτικου ρέματος κινούσαν είκοσι ντριστέλλες και μαντάνια όπου πλένονταν οι φλοκάτες και οι χοντρές κουβέρτες.

Αξιοθέατα:

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής εγκαινιάστηκε το 1865. Στον περίβολό του βρίσκεται η προτομή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού που πέρασε από το χωριό. Πανηγυρίζει στις 26 Ιουλίου.
Στις 15 Αυγούστου γίνεται το κορυφαίο πανηγύρι στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού.
Αξιόλογα είναι τα πέτρινα γεφύρια στο Μύλο του Γκίκα και στο βακούφικο Μύλο

H ιερά μονή του Τιμίου Σταυρού είναι κτισμένη σε υψόμετρο 1.150 μέτρων.
Πρόκειται για ένα ναό με μεγάλη αρχιτεκτονική αξία. Δείγμα της αρχιτεκτονικής του τέχνης είναι η καλή ηχητική του. Είναι κτισμένος εξολοκλήρου με πέτρα και στο δάπεδο είναι στρωμένος με πλάκες. Εξωτερικά και εσωτερικά είναι ασοβάτιστος σαν να μην τέλειωσε ποτέ η κατασκευή του. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του ναού είναι οι πολλοί τρούλοι που υπάρχουν στην οροφή, που προσδίδουν στην εξωτερική του εμφάνιση βυζαντινή μεγαλοπρέπεια.
Σήμερα ο ναός έχει δώδεκα τρούλους τρεις στο μεσαίο κλίτος – έναν στο Ιερό και άλλους δύο στον κεντρικό ναό – ενώ οι άλλοι εννέα τρουλίσκοι είναι τοποθετημένοι στις τρεις κόγχες του Ιερού και δεν είναι ορατοί στο εσωτερικό του ναού.
Εξωτερικά το κτήριο παρουσιάζει επίπεδους τοίχους, πολυγωνικές αψίδες που είναι έντονα διακοσμημένες και ημικυκλικές προεξοχές στους τοίχους που διακοσμούνται με ανάγλυφες παραστάσεις των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης που κρατούν το Σταυρό, του αγίου Γεωργίου που σκοτώνει το δράκο, του αγίου Δημητρίου που σκοτώνει τον Βούλγαρο Σκυλογιάννη και του αρχαγγέλου Μιχαήλ. Οι στρατιωτικοί άγιοι δε φυλάνε μόνο το Σταυρό, αλλά σχετίζονται και με τις δυο γιορτές του έτους, οι οποίες χαρακτήριζαν την κτηνοτροφική ζωή των κατοίκων της περιοχής.
Η αρχική κατασκευή της μονής χρονολογείται από το 1770, ανακατασκευάστηκε στα 1840-48, ενώ το 1943 κάηκε από τους Γερμανούς, όπου έχασε τον κεντρικό τρούλο του και τα κατηχούμενα του νάρθηκα.
Με το προεδρικό διάταγμα της 9.6.1924 η μονή Δολιανών συγχωνεύεται με τον άγιο Στέφανο Μετεώρων και μέχρι σήμερα είναι μετόχι του.
Ο ναός του Τιμίου Σταυρού λειτουργείται στις 14 Σεπτεμβρίου.

Διαδρομές:

Μια μεγάλη πορεία γίνεται προς την ψηλότερη κορυφή της Τριγγίας (υψ. 2204 μ.)
Μικρότερης διάρκειας πορείες μπορούν να γίνουν προς τις κορυφές Γκιόναλη, Πατώματα του ίδιου βουνού.
Μια άλλη όμορφη διαδρομή είναι αυτή που ξεκινά από το κέντρο του χωριού και οδηγεί στην κορυφή Κάλτσα (υψ. 2000 μ.)
Άλλη διαδρομή ξεκινά από το Κουκουφλί και μετά δύο ώρες μέσα στο δάσος οδηγεί στην κορυφή Μπουρλόκο (1720 μ.).

Have your say