< <

Γράμος

Μπορείς να αποκαθάρεις τον Γράμμο από τις οδυνηρότερες στιγμές της νεώτερης ιστορίας μας; Μπορείς να βαδίσεις στις πλαγιές, να διασχίσεις τα δάση του δίχως να σκέφτεσαι το δράμα χιλιάδων ανθρώπων που στοίχειωσε για πάντα τον τόπο; Και να θέλεις δεν μπορείς, μάρτυρες αδυσώπητοι τα ερείπια χωριών και οικισμών. Και η σιωπή. Κυρίως η σιωπή. Σκεπάζει τη βουή των νερών, πλανάται ανάμεσα στα δέντρα, σφυρίζει στις πλαγιές. Δεκαετίες εκκωφαντικής σιωπής. Και η μνήμη να καίει, άκαυτη βάτος, κατά τον ποιητή.

Καημένη Γράμουστα που μετονομάστηκες σε Γράμμο (κατά το ελληνικότερο) και έπειτα σε Ερείπια Γράμμου, μια κουκκίδα στους στρατιωτικούς χάρτες, λιθοσωρός ξεχασμένος από θεούς και ανθρώπους. Στα απομεινάρια του παλιού σου μεγαλείου κοιμηθήκαμε μια νύχτα του Ιούλη κάτω από των άστρων την σιγή. Για να ξυπνήσουμε χρόνια αργότερα, δίπλα σε βίλες νεόκτιστες, από το φως ηλεκτρικών λαμπτήρων. Κομμάτιασαν το κορμί σου και το πουλήσανε φτηνά στην αγορά, μα την ψυχή σου ποιος την λογαριάζει; Στην πολυτέλεια της πέτρας και του ξύλου ο ρεμβασμός του Αυγούστου. Μακρινές φωτιές τσοπάνηδων, απόηχοι των κοπαδιών, θηριώδη αγροτικά σκαρφαλώνουν στην πλαγιά. Οι στρατιές των φαντασμάτων αποτραβήχτηκαν προσωρινά, φοβισμένες από των ζωντανών το πανηγύρι. Υπομονεύουν μέχρι το πρώτο χιόνι, τότε που από τα βόρεια περάσματα οι συμμορίες λαφυραγωγούν τον Γράμμο τον ανυπεράσπιστο.

Μα σήμερα είναι μέρα λαμπερή, πρόκληση για περπάτημα στις πράσινες πλαγιές. Φως εωθινό, στη χάρη του οποίου υποκλίνονται κάθε είδους αγριολούλουδα. Τα χιόνια γεννούν καταρράκτες και ρέματα που σκάβουν το βουνό δίνοντας ζωή στον Αλιάκμονα. Η κοιλάδα της Γράμουστας είναι το λίκνο του, ο Γράμμος η τροφός του. Αναζητούμε την Γκιζντόβα, τη φημισμένη λίμνη, στενά δεμένη με την λαϊκή παράδοση του τόπου. Ο μύθος μιλά για θησαυρούς που κρύβονται στα βάθη της, για τον δράκο – φύλακα του μυστικού και για την καλή τύχη που φέρει στους κατοίκους της περιοχής. Για εμάς η καλύτερη τύχη ήταν που καθρεφτιστήκαμε στα πράσινα νερά της, πάνω στο παγωμένο χιόνι που περιβάλλει τις όχθες της.

Κρυμμένη από τα μάτια των ανθρώπων, η πλέον απρόσιτη των αλπικών λιμνών κυματίζει ελαφρά τα νερά της που δίνουν ζωή στους τρίτωνες, ταπεινούς απογόνους του φοβερού στοιχειού. Και αν η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο όπως επιμένει ο Ντοστογιέφσκι, εδώ βρίσκεται ο ορισμός της. Μήπως δεν είναι η αναζήτηση της ομορφιάς αυτή που κινώντας νήματα υπόγεια μας οδηγεί σε μέρες σχόλης στις ξεχασμένες γωνιές του τόπου; Δεν είναι η δίψα η ακόρεστη για το θαύμα της ζωής που μας κάνει να σκαρφαλώνουμε στην δαντελένια κορυφή με κατεύθυνση την ψηλότερη κορυφή;

Βαδίζουμε πάνω στην νοητή γραμμή των συνόρων, που αυθαίρετα χωρίζει το βουνό σε δικό μας και δικό τους. Η προσέγγιση του τριγωνομετρικού είναι η κορύφωση της προσπάθειας. Από τα 2520 μέτρα έχουμε εποπτεία ολόκληρου του βουνού. Ο τεράστιος όγκος του δεν έχει πλέον μυστικά. Ανιχνεύοντας τις κορυφές του γυρίζουμε πίσω στον χρόνο, ανακαλώντας παλιότερες αναβάσεις. Στην αιωνιότητα της πέτρας αποθέτουμε το βραχύβιο της ύπαρξής μας.

Την αιθρία ταράσσουν σύννεφα. Εμφανίζονται από το πουθενά προσεγγίζοντας την κορυφή. Προμήνυμα της καταιγίδας, το άλλο πρόσωπο του Ιανού, επίφοβο, μας αναγκάζει σε γρήγορη υποχώρηση. Να κατεβούμε χαμηλότερα, να διασχίσουμε ρέματα και χιονούρες αναζητώντας την συντομότερη οδό επιστροφής. Κρυφές ματιές σε ότι αφήνουμε πίσω μας. Να πάρουμε μαζί μας την τελευταία λάμψη στα χιόνια της κορφής, την κρυφή πηγή στη ρίζα της, τη βουή του μεγάλου καταρράκτη. Και κάτι από το βαθύ μπλε της γεντιανής, ελπίδα στους δύσκολους καιρούς μας.

grammos_23 grammos_28 grammos_53 grammos_55 grammos41

Have your say