< <

Τζένα, βουνό σύνορο

Το Πίνοβο και η Τζένα είναι δυο πανέμορφα βουνά στα βόρεια του νομού Πέλλας, στη γραμμή των συνόρων με τη FYROM. Αν και από πολλούς θεωρούνται συνέχεια του Καϊμάκτσαλαν (Βόρας) εν τούτοις χωρίζονται από αυτό με τη χαράδρα του Ράμνο Μπορ και αποτελούν ξεχωριστό συγκρότημα που απολήγει νότια στον κάμπο της Αριδαίας ποτίζοντας τον με τα νερά άφθονων ρεμάτων.

Τέτοια εποχή πριν από τέσσερα χρόνια επισκεφτήκαμε για πρώτη φορά την περιοχή και γνωρίσαμε το Πίνοβο, σε μια εκδρομή που μας έμεινε αξέχαστη για το επεισοδιακό της τέλος, αφού επιστρέψαμε στην αφετηρία μας στην πλατφόρμα ενός τρακτέρ, κάτω από καταρρακτώδη βροχή.

Τώρα, ξεκινώντας από το χωριό Νότια κινούμαστε σ’ έναν χωματόδρομο τόσο σκονισμένο, που κάνει τα αυτοκίνητά μας αόρατα. Σύντομα αυτός γίνεται δύσβατος, αναγκάζοντάς μας να συνεχίσουμε με τα πόδια. Εξαίρεση ο Νίκος που το τετρακίνητο όχημα του επιτρέπει να συνοδέψει τις κυρίες της παρέας μας μέχρι το τέλος του δρόμου, 18 χιλιόμετρα από τη Νότια.

Οι υπόλοιποι αναζητάμε τα κόκκινα σημάδια του μονοπατιού που κόβεται συχνά από το χωματόδρομο. Βαδίζουμε σε πυκνό δάσος οξιάς, ακόμα σκοτεινό. Μέσα από παχύ στρώμα φύλλων ξεφυτρώνουν μανιτάρια. Ρουσούλες και αγαρικά κυρίως, που χάρη στην υγρασία του δάσους φυτρώνουν ακόμα και αυτή την εποχή. Γνωστός μανιταρότοπος το βουνό, καθώς φιλοξενεί πάνω από 70 διαφορετικά είδη.

Συχνά αναγκαζόμαστε να πατάμε στις λάσπες και στα νερά των πολλών ρεμάτων που ξεφυτρώνουν από παντού καθώς ευνοούνται από το σχιστολιθικό υπόβαθρο. Το βουνό γεωτεκτονικά ανήκει στη ζώνη του Πάικου με κυρίαρχα πετρώματα τον ασβεστόλιθο, το σχιστόλιθο και τον φλύσχη.

Περιλαμβάνεται στις περιοχές Natura 2000 λόγω κυρίως της ορνιθοπανίδας του όπου αναφέρονται 153 είδη, μεταξύ των οποίων ο σπάνιος γυπαετός και ο βασιλαετός, αλλά και ο απειλούμενος ασπροπάρης και το κιρκινέζι. Η απομόνωση της περιοχής σε συνδυασμό με τα υποαλπικά λιβάδια και τις αλπικές εμφανίσεις βράχων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη πολλών και σπάνιων ειδών χλωρίδας (Campanula pindicola, Silena bupleuroides, Verbascum xanthophoenicum).

Επειδή το 44% του βουνού είναι δασοσκεπές, η υλοτομία είναι μια από τις βασικές πηγές πλούτου με κύριο είδος την οξιά (65%) και κατά δεύτερο λόγο την δρυ (30%). Όπου τα φυλλώματα αραιώνουν, μπορούμε να διακρίνουμε τον προορισμό μας. Την επιβλητική κορυφή Μεγάλη Τζένα (υψ. 2068 μ.) με την απότομη δυτική πλαγιά της. Αυτή χωρίζεται από τη Μικρή Τζένα (υψ. 1700 μ.) που βρίσκεται νοτιότερα, από το πανέμορφο φαράγγι της Τζένας, μια ιδανική πεζοπορική διαδρομή διάρκειας περίπου 1.30’ που είναι στους προσεχείς στόχους μας. Στα ρείθρα των δρόμων φυτρώνουν πανύψηλα Epilobium angustifolium που φωτίζονται κατακόκκινα στις πρώτες ακτίνες του ήλιου. Στα πόδια τους πλήθος οι ορχιδέες (Dactyloriza saccifera).

Μετά από πορεία μιάμισης ώρας είμαστε πλέον έξω από το δάσος φτάνοντας στα αλπικά υψίπεδα. Πλήθος οι φλόμοι (Verbascum) με τα κίτρινα λαμπερά τους άνθη κατακλύζουν το οροπέδιο. Εδώ, μέχρι το 1940 οι Σαρακατσάνοι έβοσκαν μεγάλα κοπάδια πρόβατα. Σήμερα λίγα από αυτά έχουν απομείνει. Ξεχωρίζει ένα κοπάδι αγελάδες που βόσκουν κάτω από την κορυφή Πόρτα. Αυτή είναι και η ψηλότερη του συγκροτήματος (2182 μ.) και βρίσκεται πάνω στο σύνορο. Είναι ένα ομαλό, χωμάτινο ύψωμα, εύκολα προσπελάσιμο.

Το ενδιαφέρον μας στρέφεται νοτιότερα, στη Μεγάλη Τζένα, που δεσπόζει πάνω από τον κάμπο της Αριδαίας. Πετρώδης κορυφή με απόκρημνες πλαγιές, που ενώνεται με το οροπέδιο με έναν μακρύ λαιμό. Κάτω από αυτήν έχουμε την τύχη να συναντήσουμε μεμονωμένους κίτρινους κρίνους (Lilium albanicum) ένα λουλούδι ασυνήθιστο για αυτό το βουνό. Αφού παρακάμψουμε μια προκορφή, φτάνουμε στο τριγωνομετρικό μετά από άλλη μια ώρα πορείας. Εδώ κάποιος είχε την έμπνευση να τοποθετήσει μια παλιά σιδερένια καρέκλα. Εμείς πάντως θα προτιμήσουμε να ξεκουραστούμε στα ζεστά νερά του Πόζαρ που δεν είναι παρά μισής ώρας δρόμος από τη Νότια.

Have your say