< <

Ορεινές πολιτείες του Λούσιου

Την Ελλάδα κάτω «από το αυλάκι» αποφασίσαμε να επισκεφτούμε το φετινό τριήμερο του Δεκαπενταύγουστου αφήνοντας τα πανηγύρια των ορεινών χωριών και το εθιμοτυπικό σύμφωνα με το οποίο κάθε χρόνο την ημέρα αυτή όλοι συνήθως βρίσκονται στις ιδιαίτερες πατρίδες τους.

Πέμπτη απόγευμα και ξεδιπλώνοντας το χάρτη, αποφασίζουμε να περάσουμε από την ορεινή διάβαση του Παρνασσού μέσω Αγόριαννης και να διανυκτερεύσουμε στους Δελφούς. Παρασκευή πρωί-πρωί με την αυγούλα στο φέρυ για Αίγιο από τον Άγιο Νικόλαο.

Αν γυρίσουμε 120 χρόνια πίσω στο παρελθόν και κοιτάξουμε την Ελλάδα, θα δούμε τα σύνορα να φτάνουν μέχρι τη Λαμία και η Πελοπόννησος να αποτελεί την «καρδιά» της χώρας. Μονάχα που δρόμοι δεν υπήρχαν και ο τότε πρωθυπουργός Χ. Τρικούπης αποφάσισε να κατασκευάσει το πρώτο σιδηροδρομικό δίκτυο που περιλάμβανε τη σύνδεση της ορεινής ζώνης του Χελμού με τα παράλια. Έτσι προέκυψε ο εκπληκτικός οδοντωτός σιδηρόδρομος που συνδέει το Διακοφτό με τα Καλάβρυτα. Εμείς βέβαια δεν μπήκαμε στο τραίνο αλλά ακολουθήσαμε τον ανηφορικό δρόμο παράλληλα με το φαράγγι του Βουραϊκού. Απαραίτητη μια στάση στο Μέγα Σπήλαιο, το μοναστήρι της Παναγίας που γιόρταζε ασφυκτιώντας από τον πολύ κόσμο.

Μια μικρή παράκαμψη στα Καλάβρυτα για να επισκεφτούμε τη Μονή Μεγίστης Λαύρας, το ιστορικό μοναστήρι της επανάστασης του 21.

Συνεχίζουμε νοτιότερα προς Κλειτορία όπου βρίσκονται τα περίφημα Σπήλαια των Λιμνών που οφείλουν το όνομα τους αλλά και τη μοναδικότητα τους στις αλλεπάλληλες, κλιμακωτές και μάλιστα σε τρεις ορόφους λίμνες, σπάνιο δημιούργημα της φύσης που ανακαλύφθηκε το 1964 από τους κατοίκους του χωριού Καστριά. Είναι κοίτη υπόγειου ποταμού που έχει νερό μόνο το χειμώνα. Το μήκος του είναι 2 χλμ. και η θερμοκρασία του 16 βαθμοί. Στη φυσική του είσοδο βρέθηκαν οστά ανθρώπων της νεολιθικής εποχής.

Είμαστε πλέον στην ορεινή Αρκαδία -επαρχία Γορτυνίας με πρώτο σταθμό ένα από τα καλύτερα ορεινά θέρετρα της Ελλάδος την ιστορική Βυτίνα. Μια πραγματική όαση σε υψόμετρο 1033 μέτρα στις πλαγιές του Μαίναλου, είναι η γενέτειρα του ιστορικού Κ. Παπαρηγόπουλου. Εδώ θα παραμείνουμε τις επόμενες δυο μέρες για να επισκεφτούμε όλη την περιοχή και πρώτα από όλα το Λιμποβίσι το χωριό του Κολοκοτρώνη, 18 χμ από τη Βυτίνα σε μια εκπληκτική καταπράσινη διαδρομή που οδηγεί στο αναπαλαιωμένο σπίτι όπου γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Μαζί με την πανάρχαια ιστορία του τόπου κυλάει στην χαράδρα κατά μήκος των χωριών Δημητσάνα, Στεμνίτσα, Καρύταινα, Ανδρίτσαινα ο ποταμός Λούσιος, το απέριττο κόσμημα της περιοχής. Ονομάστηκε έτσι γιατί σύμφωνα με τη μυθολογία, οι νύμφες έλουσαν τον νεογέννητο Δία στα κρυστάλλινα νερά του. Περνάει δίπλα από τους μπαρουτόμυλους του Κολοκοτρώνη, δίνει κίνηση στις φτερωτές των υδρόμυλων, στριφογυρνάει κάτω από τα γεφύρια ακολουθώντας τη μακρινή διαδρομή για τη θάλασσα.

Οι άνθρωποι από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έπλεξαν έναν αξιοσημείωτο οικιστικό ιστό γύρω από το Λούσιο και τον αναγνώρισαν ως πηγή ζωής. Γύρω από τις όχθες του έχτισαν τα σπίτια τους και τα ιερά τους, οργάνωσαν τη ζωή τους, έφτιαξαν ένα πυκνό οδικό δίκτυο από καλντερίμια, μονοπάτια, χωματόδρομους, γεφύρια. Καλλιέργησαν με δυσκολία τη γη αφήνοντας ανεξίτηλα τα σημάδια τους .

Σε 16 χμ από τη Βυτίνα βρίσκεται η πασίγνωστη Δημητσάνα, η γενέτειρα του Οικουμενικού Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’ και του Παλαιών Πατρών Γερμανού, τα σπίτια των οποίων διασώζονται σήμερα. Σε υψόμετρο 960 μέτρα κτισμένη αντικριστά σε δυο λόφους, γοητευτική με τα πανύψηλα πετρόχτιστα διώροφα

και τριώροφα αρχοντικά να διασώζονται χάρη στην ευφυΐα και εξυπνάδα των κατοίκων της να διατηρήσουν τον χαρακτήρα και την ιστορικότητα του χωριού τους. Πασίγνωστη είναι η περίφημη σχολή της Δημητσάνας που σε αυτή φοίτησαν επώνυμοι άνθρωποι των γραμμάτων, όπως επίσης και τα γλυκά της που δεν δοκιμάσαμε αλλά γράφεται ότι το μισό μυστικό το κρατάει ο Λούσιος, δηλαδή το νερό που χρησιμοποιούν για να τα φτιάξουν.

Λίγο έξω από το χωριό δημιουργήθηκε το 1997 το πρώτο μουσείο υδροκίνησης στα Βαλκάνια. Περιλαμβάνει υδρόμυλο, βυρσοδεψείο και μπαρουτόμυλο. Κοντά στο μουσείο βρίσκεται η Μονή Αιμυαλών που χτίστηκε το 1608, σαν αετοφωλιά στο βράχο πάνω από το φαράγγι του Λούσιου.

Μερικά από τα πιο όμορφα μοναστήρια της Ελλάδος στολίζουν το φαράγγι του Λούσιου. Ακολουθώντας χωματόδρομο που ξεκινά από το Παλαιοχώρι της Δημητσάνας κατεβαίνουμε δίπλα στο ποτάμι και στη διασταύρωση Μονής Φιλοσόφου – Μονής Προδρόμου κατευθυνόμαστε στο δεύτερο. Η μονή Πρόδρομου χτισμένη το 1167 κρέμεται από τα κάθετα τοιχώματα της χαράδρας. Απέναντί της στην άλλη όχθη του φαραγγιού η Νέα Μονή Φιλοσόφου χτίστηκε το 1691 κοντά στην Παλιά μονή Φιλοσόφου που ιδρύθηκε το 967 από τον Νικόλαο Λαμπαρδόπουλο, τον επονομαζόμενο «Φιλόσοφο», πρωτοασικρήτη του Νικηφόρου Φωκά. Η Παλιά μονή Φιλοσόφου είναι γνωστή σαν «Κρυφό Σχολειό», αφού λειτούργησε σαν θρησκευτικό και εκπαιδευτικό κέντρο από όπου βγήκαν λαμπροί θρησκευτικοί ηγέτες.

Συνεχίζοντας από τη Δημητσάνα, μετά από 8 χιλ. συναντάμε τη Στεμνίτσα που κοσμεί και αυτή το Μαίναλο, βουτηγμένη στο πράσινο όπως δηλώνει στα Σλάβικα το όνομά της, αναπνέοντας καθάριο βουνίσιο αέρα με τα εντυπωσιακά κτίρια και της σχολές αργυροχρυσοχοΐας. Ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους, από 27 Μαΐου έως 15 Ιουνίου του 1821.

Και ο δρόμος, φιδωτός, συνεχίζει ανεβοκατεβαίνοντας έχοντας δεξιά το φαράγγι και στο βάθος τα φουγάρα της Μεγαλόπολης, τον Ταϋγετο, τα Κύθηρα.

Στην αφόρητη ζέστα του μεσημεριού φτάνουμε στην Καρύταινα. Η πολιτεία που επί Τουρκοκρατίας έσφυζε από ζωή αριθμώντας 40.000 κατοίκους που ασχολούνταν με τη γεωργία, τη βιοτεχνία υφαντών, μεταξωτών και σαπουνιού σήμερα αριθμεί 200 μόνο ανθρώπους. Από τους πολλούς νερόμυλους σώζονται λίγοι κοντά στο πασίγνωστο από το αλήστου μνήμης πεντοχίλιαρο πέτρινο γεφύρι του Αλφειού. Μια ταμπέλα μας οδηγεί στην κοίτη του Λούσιου όπου για πολλή ώρα δροσιζόμαστε στα παγωμένα νερά του. Νερά στα οποία δεν μπορείς να σταθείς πάνω από 5 λεπτά.

Επιστρέφοντας στην Καρύταινα, ανεβαίνουμε στο υπέροχο φράγκικο κάστρο της. Δημιούργημα του βαρόνου De Brigier , σήμερα είναι τραγικά ερειπωμένο.

Επιστρέφοντας στη Δημητσάνα, ακολουθούμε το δρόμο Τρίπολης Πύργου για να συναντήσουμε μετά από 9 χλμ τα Λαγκάδια, χωριό καταγωγής του Δεληγιάννη. Οι Λαγκαδινοί μαστόροι είναι πασίγνωστοι για την τέχνη τους, αφού έχτισαν σχεδόν όλη την Πελοπόννησο -γεφύρια, δημόσια κτίρια, σπίτια, εκκλησίες. Δείγματα της τέχνης τους είχαμε τη δυνατότητα να θαυμάσουμε στα εντυπωσιακά κτίρια του χωριού.

Το νησί του Πέλοπα δεν έχει να ζηλέψει τίποτα. Αυτός ο τόπος είναι ένας ολόκληρος κόσμος, που κουβαλάει στους ώμους του μνήμες από την ιστορία χιλιετιών. Όλα από εδώ ξεκινούν, από τον απαράμιλλο καταπράσινο τόπο. Παντού η μυρωδιά της ιστορίας είναι έντονη και παντού πολλοί και διαφορετικοί πολιτισμοί διασταυρώνονται δίνοντας επιβλητικά μνημεία. Υπάρχει μήπως άνθρωπος στη γη που δεν γνωρίζει την Ολυμπία, η την αρχαία Σπάρτη; Στον τόπο αυτό γράφτηκε και η σύγχρονη ιστορία του ελληνικού κράτους. Εδώ μεγαλούργησαν οι αγωνιστές του 21, εδώ φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν.

Εδώ έζησε εξόριστος επί δικτατορίας και ο μεγάλος έλληνας συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης, στη Ζάτουνα, ένα μικρό χωριό απέναντι από τη Δημητσάνα. Είχαμε την τύχη να απολαύσουμε μια εκπληκτική συναυλία που διοργάνωσε ο Δήμος Δημητσάνας για να τιμήσει το μεγάλο συνθέτη στο νεόκτιστο θέατρο που φέρει το όνομά του. Η ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» σε συνεργασία με τον Γιώργο Νταλάρα μας χάρισε μια βραδιά μαγική. Χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν το μικρό θέατρο και τα βράχια γύρω από αυτό. Και στο τέλος της συναυλίας, ένας επιβλητικός Μίκης ερμήνευσε τα τραγούδια «Χάθηκα» και «Μαγική Πόλη», αντικρίζοντας τα φώτα της Ζάτουνας και δείχνοντάς μας τον τόπο της εξορίας του.

Με τις καλύτερες εντυπώσεις επιστρέψαμε από αυτό το οδοιπορικό των 1000 χιλιόμετρων και διαπιστώσαμε για άλλη μια φορά ότι η πραγματική ανάπτυξη και αναβάθμιση κάθε περιοχής περνάει μέσα από τη διατήρηση της ιστορικής της ταυτότητας και κληρονομιάς με αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της. Υποσχόμαστε στους φίλους του συλλόγου μας ένα οδοιπορικό στα μονοπάτια του Λούσιου στο πρόγραμμα της επόμενης χρονιά.

Have your say