< <

Επινιανά – Ασπρόρεμα

Κάθε ταξίδι μας στα Άγραφα είναι και μια ευκαιρία αναβάπτισης στις βασικές ανθρώπινες αξίες. Το σκληρό πέτρινο τοπίο διδάσκει την απλότητα, το απέριττο, αυτό που σκέπασαν τα μαλάματα του καταναλωτισμού.
Κάθε χρόνο τέτοια εποχή επιστρέφουμε στην καρδιά των Ευρυτανικών Αγράφων. Στην πραγματικότητα, κάθε μας ανάβαση, κάθε πορεία δεν είναι παρά η πρόφαση για να ξαναβρεθούμε σ’ αυτόν τον τόπο τον μοναδικό, να γίνουμε για λίγο έστω, κομμάτι της ζωής του.

Πετρίλο – Τροβάτο – Βραγγιανά – Επινιανά – Άγραφα – Μοναστηράκι. Κακοτράχαλοι χωματόδρομοι ζυγώνουν σε πανύψηλες κορφές, βουτούν σε φαράγγια απύθμενα, κυλούν δίπλα στα νερά ποταμών και ρεμάτων. Και σκόνη, πολύ σκόνη κάτω από τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού.

Σούρουπο φτάνουμε στα Επινιανά και αναζητάμε χώρο για να στήσουμε σκηνές. Λιγοστά τα ισιάδια και πιο κατάλληλη η αυλή του σχολείου για έναν ύπνο σύντομο, αφού το πρωί της επομένης θα ξεκινήσουμε μια μακριά πορεία μέχρι τον οικισμό Ασπρόρεμα, μέσα από το ομώνυμο φαράγγι.

Η πινακίδα λίγο πριν την είσοδο στα Επινιανά δείχνει την κατεύθυνση του μονοπατιού που αποτέλεσε για χρόνια την μοναδική οδό επικοινωνίας του οικισμού με το χωριό. Κατηφορικό στην αρχή μέσα σε πυκνή βλάστηση πουρναριών κυρίως, σύντομα ανηφορίζει σε ελατόδασος. Κινείται ψηλά πάνω από το Ασπρόρεμα οδηγώντας μας σε 15’ σε ξέφωτο με πέτρινο προσκυνητάρι. Στην απέναντι ράχη η μονή Στάνας, το καύχημα των Αγραφιωτών.

Άλλοτε πέτρινο και άλλοτε χωμάτινο, το μονοπάτι πότε ανηφορίζει και πότε κατηφορίζει μέσα σε πυκνή συνήθως βλάστηση που μας προφυλάσσει από τη ζέστη της ημέρας. Εντύπωση προκαλούν τα ξερά, άρρωστα προφανώς έλατα μέσα στους καταπράσινους φράξους και τους γάβρους. Κάποια οπορωφόρα δέντρα και ερειπωμένες μάντρες δηλώνουν την ύπαρξη του ανθρώπου που μάλλον έφυγε για πάντα από εδώ.

Μετά από 45’συναντάμε ρέμα που σχηματίζει όμορφο καταρράκτη ύψους τριών περίπου μέτρων. Άφοβα πίνουμε από το νερό του, καθαρό και δροσερό. Σε 20΄ανηφορικής πορείας το φαράγγι στενεύει και βαθαίνει εντυπωσιακά. Γύρω μας υψώνονται κάθετα, απροσπέλαστα τα ασβεστολιθικά τοιχώματά του. Ένα θέαμα απαράμιλλης ομορφιάς που συμπληρώνει το πέτρινο μονοπάτι, έργο του ανθρώπου που ολοκληρώνει αυτό της φύσης. Είναι ένα κομμάτι που σκάφτηκε κυριολεκτικά στο βράχο το 1953 – 1954 από τη ΜΟΜΑ με τη βοήθεια των ανθρώπων του Ασπρορέματος, των Ζαρκαδέων, των Ζιωγαίων, των Αβραμπέων. Οι άνθρωποι αυτοί, κρεμασμένοι με σκοινιά μέτρα πολλά πάνω από την κοίτη του ρέματος έκτισαν πέτρα την πέτρα τα τοιχώματα που πάνω τους πάτησε το μονοπάτι, έσκαψαν το βράχο βάζοντας τα φουρνέλα για τους εκβραχισμούς. Έργο απαράμιλλο, μάθημα ζωής για όλους μας. Δίπλα έστησαν στύλους και άπλωσαν καλώδιο τηλεφωνικό για την επικοινωνία χωριού και οικισμού. Απέμειναν οι στύλοι άχρηστοι πλέον, αλλά δείγμα σπουδαίο της θέλησης του ανθρώπου. Στις άκρες του μονοπατιού κόκκινα κρίνα μερεύουν λίγο την αγριάδα του τοπίου. Προσκυνητάρια, πέτρινα ή σιδερένια, ταπεινά ενθυμήματα ανθρώπων αγαπημένων, προσευχές καρφωμένες στα βράχο.

Είκοσι λεπτά διαρκεί η πορεία σ’ αυτό το επιβλητικό κομμάτι και στη συνέχεια σε 10’ κατεβαίνουμε στο Σκυλόρεμα, τον κυριότερο τροφοδότη του Ασπρορέματος. Από και πέρα το μονοπάτι δεν εντοπίζεται εύκολα και χρειάζεται προσοχή, αφού η περιοχή είναι δύσβατη. Διασχίζουμε το Ασπρόρεμα και ακολουθώντας πρόχειρα σωρευμένες πέτρες (κούκοι) και πλαστικές κορδέλες περνάμε από μεγάλο λιθώνα (σάρα) για να φτάσουμε σε 20’ σε ξέφωτο και από εκεί να κατηφορίσουμε σε δάσος με αρκουδοπούρναρα. Τεράστια δέντρα αιωνόβια, αμιγές δάσος που όμοιό του δεν ξαναείδαμε. Βρίσκουμε πάλι αριστερά το ρέμα που περνά από στένωμα του φαραγγιού. Είμαστε στη δεξιά του όχθη σε 15’ και από εκεί ανηφορίζουμε για 10’ σε γυμνά πρανή μέχρι το τελευταίο ξάγναντο και το πέτρινο προσκυνητάρι. Από εδώ ξεχωρίζουμε το μοναδικό σπίτι του οικισμού και πίσω του τις εντυπωσιακές κορφές του Ντελιδιμιού.

Κατηφορίζουμε για 15’ μέχρι την κοίτη του ρέματος. Από εδώ συνεχίζει μια μεγάλη ανηφόρα πάνω σε χαλιάδες. Χρειάζονται 25’ μέχρι τα ερείπια του οικισμού. Ένα μικρό ρέμα κόβει την πορεία μας. Μια αγέλη τσομπανόσκυλων μας πλησιάζει γαυγίζοντας απειλητικά. Είναι η τελική δοκιμασία μας πριν βρούμε φιλόξενο καταφύγιο στο σπίτι της κυρά Μαρίας Ζαρκαδούλα. Αυτή είναι όλος ο οικισμός. Μαζί με τα παιδιά, τα εγγόνια της και λίγους συγγενείς. Καφές και δροσερό νερό για να ξεκουραστούμε από την πολύωρη προσπάθεια. Άνθρωποι ζεστοί που δεν μας αφήνουν να φύγουμε. Υποσχόμαστε του χρόνου να επιστρέψουμε. Σαν κατευόδιο αποκομίζουμε ένα μεγάλο κομμάτι τυρί για να φάμε κάτω στο ρέμα, δίπλα στο δροσερό νερό. Οι πιο τολμηροί θα κολυμπήσουν στα βαθύτερα σημεία του, έστω και χωρίς μαγιό. Πρόκειται άλλωστε για μια από τις καθαρότερες περιοχές της ηπείρου μας και πρέπει να την τιμήσουμε.

Περιγραφή μονοπατιού

Εκκίνηση από την ταμπέλα με τη σχετική ένδειξη

GPS Υψόμ. 876 μ. Συντεταγμ. 39° 8’46.80″N 21°36’45.90″E Για 5’ κατηφορίζουμε σε πεδίο πρεμνοφυές – κυρίως πουρνάρια. Για 5’ ανηφορίζουμε και στη συνέχεια κατηφορίζουμε σε δάσος ελάτων. Αριστερά από το μονοπάτι υπάρχει παλιός τοίχος. Κάτω δεξιά το Ασπρόρεμα. Σε 5’ φτάνουμε σε ξέφωτο με πέτρινο προσκυνητάρι. Απέναντί μας από την άλλη πλευρά του φαραγγιού το μοναστήρι Στάνας.

GPS Υψόμ. 829 μ. Συντεταγμ. 39° 9’4.90″N 21°36’36.20″E Το μονοπάτι στρίβει αριστερά και σε 3’ περνά από μεγάλη σάρα και στη συνεχίζει σε αμιγές ελατόδασος. Κατηφορίζουμε και σε 10’ πάνω από τα κεφάλια μας περνά αγωγός νερού που είναι τρύπιος και σχηματίζει πίδακα νερού. Περνάμε ένα μικρό ρέμα αριστερά και ανηφορίζουμε.

GPS Υψόμ. 724 μ. Συντεταγμ. 39° 9’17.40″N 21°36’15.60″E Ανηφορίζουμε σε μικτό δάσος ελάτου, φράξου. Σε 10΄συναντάμε πεσμένο δέντρο στο μονοπάτι. Κατηφορίζουμε και πάλι ανηφορίζουμε.Σε 2’ φτάνουμε σε διάσελο – θέση θέας.

GPS Υψόμ. 767μ. Συντεταγμ. 39° 9’28.60″N 21°36’0.30″E Σε 2΄μπαίνουμε σε δάσος φυλλοβόλων. Σε 2’ το μονοπάτι γίνεται πέτρινο κατηφορικό και στη συνέχεια ανεβαίνει. Σε 2’ μπαίνουμε σε πυκνότατο δάσος ελάτου και φυλλοβόλων.Σε 5’ φτάνουμε σε θέση θέας.

GPS Υψόμ. 828 μ. Συντεταγμ. 39° 9’33.50″N 21°35’35.30″E Στρίβουμε αριστερά και κατηφορίζουμε μέσα σε φυλλοβόλα. Σε 5’ συναντάμε νέο ρέμα που σχηματίζει όμορφο καταρράκτη. Συνεχίζουμε ανηφορικά και στη συνέχεια ελαφρώς ανηφορικά για 15΄μέχρι να συναντήσουμε ένα γυμνό δέντρο και έναν παλιό τηλεγραφικό στύλο. Μικτή βλάστηση φυλλοβόλων, κατά τόπους πυκνή. Σε 2΄φτάνουμε σε στένωμα του φαραγγιού σε εντυπωσιακό βράχο.

GPS Υψόμ. 829 μ. Συντεταγμ. 39° 9’57.70″N 21°35’26.10″E Το μονοπάτι είναι εντυπωσιακό, σκαμμένο στο βράχο. Τα τοιχώματα είναι ασβεστόλιθοι με στρώσεις εντελώς κατακόρυφες.Σε 10΄΄φτάνουμε σε προσκυνητάρι και στύλο

GPS Υψόμ. 815 μ. Συντεταγμ. 39°10’9.30″N 21°35’24.80″E Σε 5΄συναντάμε σιδερένιο προσκυνητάρι. Σε 3’ τελειώνει το κομμάτι αυτό και συναντάμε οφιόλιθους εύθρυπτους. Σε 8’ κατεβαίνουμε στο Σκυλόρεμα, κύριο τροφοδότη του Ασπρορέματος. Πλατάνια στην κοίτη και γύρω από αυτήν.

GPS Υψόμ. 801 μ. Συντεταγμ. 39°10’19.50″N 21°35’6.40″E Δεν συνεχίζουμε στη σήμανση για το κομμάτι αυτό έχει πέσει. Στρίβουμε δεξιά, περνάμε το Ασπρόρεμα από μεγάλα λιθάρια. Από εδώ και πέρα χρειάζεται προσοχή γιατί το μονοπάτι δεν είναι εμφανές. Τρεις κούκοι (σωροί από λιθάρια) δείχνουν κατεύθυνση αριστερά. Σε 3’ ΠΡΟΣΟΧΗ δεν συνεχίζουμε ίσια γιατί θα φτάσουμε σε τσιμεντένιο γεφύρι από όπου περνούσε το τμήμα του μονοπατιού που έπεσε. Έτσι στρίβουμε δεξιά σε πυκνή θαμνώδη βλάστηση. Σε 5’ βλέπουμε κορδέλες στα δέντρα. Περνάμε από μεγάλη σάρα όπως δείχνουν οι κούκοι.

GPS Υψόμ. 831 μ. Συντεταγμ. 39°10’22.70″N 21°35’5.60″E Ανηφορίζουμε σε φτέρες και σε 4’ περνάμε μπροστά από μεγάλο βράχο. Ξανά σάρα που την αφήνουμε στα δεξιά μας. Κούκοι και κορδέλες. Σε 4’ ανεβαίνουμε σε χωραφάκι όπου υπάρχουν ερείπια τοίχων και σε 2΄φτάνουμε σε ξέφωτο.

GPS Υψόμ. 904 μ. Συντεταγμ. 39°10’26.70″N 21°35’8.10″E Σε 5’ κατεβαίνουμε σε πυκνό δάσος αρκουδοπούρναρων. Σε 3΄συναντάμε κορδέλες. Σε 10’ κατεβαίνουμε προς το ρέμα μέσα σε φτέρες. Περνάμε μικρό ρέμα. Πλατάνια.

GPS Υψόμ. 884 μ. Συντεταγμ. 39°10’41.10″N 21°34’57.30″E Για 10΄ανεβαίνουμε σε γυμνό κομμάτι. Σερπεντενικά πετρώματα. Μικρές απόκρημνες σάρες.Φτάνουμε σε διάσελο με πέτρινο προσκυνητάρι με ένδειξη 1952. Από εδώ βλέπουμε τον οικισμό και πίσω του το Ντελιδήμι.

GPS Υψόμ. 906 μ. Συντεταγμ. 39°10’44.10″N 21°34’41.70″E Κατεβαίνουμε προς το Ασπρόρεμα. Πλατάνια και λίγα αρκουδοπούρναρα. Σε 15’ φτάνουμε στην κοίτη. Ένας μικρός χαλιάς φτάνει μέχρι την όχθη. Τον περνάμε και συνεχίζουμε κατά μήκος της όχθης. Υπάρχει και ένας κούκος. Σε 5’ ΠΡΟΣΟΧΗ το μονοπάτι στρίβει δεξιά πάνω σε σάρα όπου υπάρχει κούκος. Φτάνουμε σε πράσινο μεταλλικό προσκυνητάρι.

GPS Υψόμ. 979 μ. Συντεταγμ. 39°10’59.90″N 21°34’24.20″E Στρίβουμε αριστερά. Για 15’ πολύ απότομη ανηφόρα. Περνάμε απόιπλάτωμα με κορομηλιές. Υπάρχουν χαλάσματα σπιτιών.Σε 5΄βγαίνουμε στα ερείπια απέναντι από τον οικισμό.

GPS Υψόμ. 1021 μ. Συντεταγμ. 39°11’6.70″N 21°34’14.90″E Κατεβαίνουμε σε μικρό ρέμα και συναντάμε κοπάδι σκυλιά. Σε 5’ ανεβαίνουμε στο μοναδικό σπίτι του οικισμού.ΜΗΚΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ 7,28 χλμ.

ΚΑΘΑΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΟΡΕΙΑΣ 3.10’

Have your say