< <

Γράμος, κιβωτός ζωής

Ο Γράμμος είναι ένα τεράστιο ορεινό συγκρότημα που αποτελεί την αρχή της Βόρειας Πίνδου. Με κατεύθυνση Δ – Α ξεκινά από το νομό Ιωαννίνων για να καταλήξει στο νομό Καστοριάς. Οι βροχές και τα χιόνια που πέφτουν άφθονα στις κορυφές του γεννούν τον Αλιάκμονα και συμβάλλουν στη γέννηση του Σαραντάπορου.

Λίγο – πολύ άγνωστος στο ορειβατικό κοινό, ο Γράμμος είναι ένα ήμερο βουνό με χωμάτινες ράχες, πλούσια δάση και απέραντα λιβαδοτόπια, αν και πολλές κορφές του ξεπερνούν τα 2000 μέτρα. Μα πάνω απ’ όλα, ο Γράμμος είναι ένα καταφύγιο, μια κιβωτός ζωής που διαθέτει έναν τεράστιο πλούτο ζώων και φυτών. Μια πλειάδα χωριών σκαρφαλώνει στις πλαγιές του. Φορτισμένα με τις μνήμες της πρόσφατης ιστορίας, άλλα από αυτά ακέραια, όμορφα πετροκτισμένα σαν την Πυρσόγιαννη και την Αετομηλίτσα, κι άλλα ερείπια, πέτρες φαγωμένες από τον ήλιο και τη βροχή, όπως η Γράμμοστα, η Ζέρμα, η Λυκόραχη.

Απ’ όλα τα βουνά, ίσως είναι το πιο αγαπημένο μας, αφού αν και μακρινός προορισμός, είναι πάντα στο πρόγραμμά μας, ακόμα και δυο φορές το χρόνο. Με πρόσχημα κάποια κορφή, άνοιξη καλοκαίρι ή φθινόπωρο, είμαστε θιασώτες του μεγαλείου του: Κάμενικ, Γκόλιο, Αρρένες, Μαύρη Πέτρα, Περήφανο και 2520, κορφές του μύθου, μονοπάτια που ανακαλύψαμε.

Ο νέος μας προορισμός είναι η Μπάτρα, μια κορφή που θέλει πολύ ψάξιμο στο χάρτη για να την εντοπίσεις. Στο δυτικό τμήμα του Γράμμου, παρά τα 2136 μέτρα της φαντάζει χαμηλή σε σχέση με τις γειτονικές, αν και θέλει περπάτημα αρκετό για να φτάσεις μέχρι εκεί, ξεκινώντας είτε από το Πληκάτι είτε από τους Χιονάδες.

Διανυκτέρευση στη Βούρμπιανη, σε νεόκτιστο ξενώνα και ξεκίνημα πολύ πρωί για τους Χιονάδες. Το χωριό των ονομαστών αγιογράφων και ζωγράφων που έργα τους σώζονται σε πολλά σημεία της χώρας μας. Μονοπάτι βέβαια δεν υπάρχει, αλλά οι στράτες είναι πολλές και ζώνουν το βουνό. Είναι οι στράτες των τσομπάνων που σε εποχές παλιές έβοσκαν εδώ πάνω χιλιάδες πρόβατα. Είναι οι στράτες φαντάρων και ανταρτών που στοίχειωσαν για πάντα το βουνό. Είναι οι στράτες των Αλβανών προσφύγων που μέχρι πρόσφατα έβρισκαν από εδώ οδό διαφυγής προς τη χώρα μας.

Η πρωινή δροσιά νοτίζει τα παπούτσια μας. Δεξιά μας βουίζει ο Γοργοπόταμος που σχίζει τα σπλάχνα του βουνού ζητώντας διέξοδο στον Σαραντάπορο. Διασχίζουμε λιβάδια καταπράσινα που φωτίζονται υπέροχα στο πρωινό φως του ήλιου. Είναι μια μέρα κρυστάλλινης διαύγειας, μοναδική. Πάνω από την Κόνιτσα υψώνεται το πέτρινο τείχος της Γκαμήλας, άγριο, απρόσιτο και μεγαλόπρεπο. Μέσα από το σκοτεινό πράσινο των ελάτων πετιέται ολόλευκος ο Σμόλικας ο οξυκόρυφος. Μα εδώ είναι ο Γράμμος, το θηλυκό βουνό με τις γλυκές πλαγιές που ημερεύει την ψυχή μας.

Βαδίζουμε ανάμεσα σε ορχιδέες. Κοκκινωπές και υποκίτρινες σαλεύουν στο ανοιξιάτικο αεράκι. Στο πέρασμά μας υποκλίνονται μωβ καμπανούλες με μακριούς, λεπτούς μίσχους. Μέσα στις στάχτες των καμένων θάμνων προβάλλουν τρυφερές φτέρες. Πρασινόσαυρες τρέχουν να κρυφτούν στο πέρασμά μας.

Μπαίνουμε σε δάσος οξιάς και ανηφορίζουμε μέχρι το πρώτο διάσελο για να βρούμε το σύνορο με την Αλβανία. Τώρα στρέφουμε νότια για να οδηγηθούμε στο ξέφωτο κάτω από την κορυφή. Τι πανηγύρι ζωής! Ένα απέραντο οροπέδιο πλημμυρισμένο από φωτεινές κίτρινες πρίμουλες. Ξεδιψάμε στο νερό μιας πηγής και ξαποσταίνουμε για λίγο. Ίσα να πάρουμε δυνάμεις για την κορυφή, όπου ο ένας μετά τον άλλο φτάνουμε όλα τα μέλη της ομάδας. Και να απέναντί μας το 2520, το ολοκαύτωμα του εμφυλίου, ζωσμένο σε κλοιό χιονιού. Έτσι για να απαλύνουν οι μνήμες του αίματος. Πιο πίσω, να μαντέψουμε μπορούμε τη μονάκριβη λίμνη της Γκιστόβας και τα λιβάδια της Γράμμοστας, το ξεκίνημα του Αλιάκμονα. Να ξαναθυμηθούμε περασμένες μακριές πορείες, νύχτες κάτω από τα’ αστέρια και σύντροφους παλιούς. Η επιφάνεια είναι μόνο που αλλάζει. Από κάτω είμαστε πάντα ίδιοι.

Have your say