< <

Γράμμος, πορεία στο παρελθόν

Πώς να περπατήσεις σε τόπο που η ιστορία του γράφτηκε με αίμα από αδελφοκτόνο πόλεμο και να μη αναμοχλευθούν στο μυαλό διηγήσεις της προηγούμενης γενιάς; Πώς να μην ανάψουν οι συζητήσεις για τις ευθύνες των αντιμαχόμενων πλευρών όταν ως απόγονοι των πρωταγωνιστών / μαχητών περπατάμε πάνω στα σκόρπια αντικείμενα του μίσους, στις πλαγιές του μαρτυρικού βουνού, τα περισσότερα από τα οποία φέρουν ημερομηνία 1945 – 1949;

Εκεί, στην Ελληνικά εσχατιά, που η Γαλανόλευκη, στην μπούκα του χωριού είναι απαραίτητη για να σηματοδοτεί τον τόπο. Από ΄δώ, Ελλάδα, από ΄ κεί, Αλβανία. Στα 1.450 μέτρα του βουνού, να σε υποδέχεται ένα ψύχος που μεσοκαλόκαιρο θέλει αναμμένο τζάκι για να σιάξει την θερμοκρασία της ταβέρνας του Ξενώνα που διανυκτερεύσαμε το Σάββατο βράδυ προκειμένου να ξεκινήσουμε χαράματα της Κυριακής για τον μακρινό και ψηλό στόχο.

Ντένισκο, στα σλάβικα, σημαίνει προσήλιο, ανατολικό μέρος, χωριό, που πριν τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο και κυρίως πριν τον εμφύλιο, κατά τον οποίο, έγινε «φύλλο και φτερό», υπήρχε τόσο μεγάλη κτηνοτροφία για χάρη της οποίας το φώναζαν και Γαλαταριά. Το χωριό έμεινε ένας λιθοσωρός, η κοινωνία του, διαλύθηκε. Όσοι από τους βλαχόφωνους κατοίκους δεν άφησαν την τελευταία τους πνοή από βόλι, σκόρπησαν στα πέρατα της Γης. Πολλές δεκαετίες μετά τον πόλεμο, όσοι απομείναν, ξανάσμιξαν για να φτιάξουν, πλέον, την Αετομηλίτσα τους.

Πριν λαλήσει πετεινός αλλάζαμε τα βήματά μας στην ανηφορική πλαγιά που βγάζει στην πρώτη κορυφή πάνω από το χωριό με το όνομα Κιάφα. Την παρακάμπτουμε από αριστερά για να βρεθούμε πάνω στην ράχη του βουνού από όπου αντικρίζουμε την πίσω πλευρά του βουνού, προς την κοιλάδα των χειμάρρων του Αλιάκμονα, στην κοίτη του οποίου είναι κτισμένη η Γράμμουστα. Βάζει τέλος στον ορίζοντα η οροσειρά του Βαρνούντα, πάνω από τις Πρέσπες.

Το «Περήφανο» μπροστά μας και σε λίγη ώρα η κορυφή του, κάτω από τα πόδια μας. Βρισκόμαστε ήδη στα 2.444 μέτρα και για να φτάσουμε στον στόχο μας που υψώνεται απέναντί μας, θα πρέπει να κατεβούμε από την δυτική και απόκρημνη πλευρά του βουνού, γιατί οι παγωμένες χιονούρες καθιστούν απροσπέλαστο το μονοπάτι και σερνάμενοι μέσα σε κυλιόμενα λιθάρια να καταλήξουμε στο μονοπάτι που ελίσσεται πάνω στην κορυφογραμμή από όπου βλέπουμε αριστερά μας το Πληκάτι και λίγο πιο πάνω τον οικισμό των Χιονιάδων και από δεξιά μας την βάθρα του βουνού όπου λιμνάζουν τα νερά της όμορφης Γκιζντόβας.

Η πορεία μας παραγκωνίζει ακόμα και το σύνορο των δυο χωρών, αυτό που μοιράζει το βουνό σε δικό μας και δικό τους. Πέφτουμε προς τα Αλβανικά εδάφη για να φτάσουμε κάτω από το κώνο της πιο ψηλής κορυφής της μακριάς οροσειράς του Γράμμου.

Ξαναπατάμε, όπως πολλές φορές έως τώρα, σε κορυφή που έχει την εποπτεία όλης της περιοχής. Καραούλι. Στο «2.520», όνομα και πράγμα. Το λένε και «Γράμμο». Το λένε και «Τσούκα Πέτσικ». Όπως και να τον λένε, ο Γράμμος είναι «ξεκοιλιασμένος» από τις βόμβες που δέχτηκε. Είναι αυτός, με τα αμπριά. Με τα πολυβολεία. Με τις σφαίρες. Με τις νάρκες Με τους όλμους. Με την Ιστορία του.

SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC gramosSat

Have your say